Przejdź do treści

Przygotuj checklistę weryfikacji faktów i źródeł przed publikacją

Oznacz w szkicu wszystkie statystyki, daty, cytaty i twierdzenia wymagające potwierdzenia u źródła, żeby nie powielać błędów.

Skopiuj polecenie i wklej je do asystenta AI, z którego już korzystasz.

Asystent pomaga oznaczyć tezy wymagające sprawdzenia, ale sam nie weryfikuje źródeł w czasie rzeczywistym. Każdą liczbę, datę i cytat potwierdź u źródła pierwotnego.

Jak nie wpaść w pułapkę niesprawdzonych danych

  1. 01

    Szukaj źródła pierwotnego

    Jeśli blog cytuje inny blog, dotrzyj do oryginalnego badania, raportu lub ustawy, zanim powtórzysz liczbę.

  2. 02

    Sprawdź datę i kraj badania

    Raport sprzed pięciu lat lub dane wyłącznie z rynku amerykańskiego mogą kompletnie nie pasować do polskich realiów.

  3. 03

    Oddziel opinię od faktu

    Zaznaczaj wyraźnie „z mojego doświadczenia” tam, gdzie mówisz o własnej obserwacji, a nie o twardym fakcie.

  4. 04

    Nie ufaj pamięci modelu

    Liczby, nazwiska autorów badań i dokładne cytaty wygenerowane z pamięci modelu traktuj zawsze jako niepotwierdzone.

Pytania i odpowiedzi

Co zrobić, gdy nie umiem znaleźć źródła dla ciekawej statystyki?

Usuń ją z tekstu albo zastąp przykładem z własnej praktyki. Jedna zmyślona liczba podkopuje zaufanie do całego rzetelnego materiału.

Czy wystarczy podać w tekście link do innego artykułu?

Link do źródła wtórnego jest słabszy niż do oryginalnego raportu czy dokumentu. Nawet jeśli na niego trafisz przez artykuł, sprawdź oryginał.

Jak szybko sprostować błąd merytoryczny po publikacji?

Popraw tekst z dopiskiem o korekcie, a w wideo przypnij wyraźny komentarz z właściwą informacją. Odbiorcy szanują twórców przyznających się do błędów.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania